homeVoorpagina whoisWie zijn wij? penZelf schrijven boeiHelp pijlLog in penRegistreer

Over onzichtbaarheid en signalering van psychische problemen

etVandaag 18 november 2020 gaf Maria van de GGZ Instelling Arkin de eerste online cursus-les van drie aan leden van Assadaaka over het thema signalering en omgaan met mensen, die op dat moment onder een psychische belasting leven. Met het oog op de aanhoudende druk en maatschappelijke beperking door Covid-19 maatregelen kan het gebeuren dat mensen, die meer kwetsbaar zijn voor een psychische stoornis, ook makkelijk kunnen (terug) vervallen in gedragingen onder psychische aandoening.

Bij de cursus was ook een ervaringsdeskundige aanwezig, die openhartig sprak over de ervaringen van en het leven na (meerdere/) een psychose(s). Na het wederzijds voorstellen via Zoom tussen leden van Arkin en van de Assadaaka Community opende Maria de cursus met een voorbeeld van gedraging voor de camera, waarbij ze heel onrustig geïrriteerd bewoog en herhaaldelijk de ogen opsloeg naar boven toe. Na dit stukje toneelspel vroeg ze de cursisten wat ze gezien hadden. Iedereen zag dat ze onrustig was, maar waarom was dan de volgende vraag? Had ze last van ‘spoken’ in haar hoofd of zorgde de bovenbuur voor overlast met bijvoorbeeld harde basmuziek?

Het voorbeeld diende om te demonstreren dat men vanuit een bezorgdheid over de persoon in kwestie waargenomen feiten kan benoemen, maar zonder deze een lading van een mening te geven, op de eerste plaats om een dialoog aan te gaan in plaats van een discussie aan te gaan vanuit interesse en ook om een persoon te kunnen bereiken: concreet zeggen wat je ziet om met iemand in gesprek te komen. Er is dus een bewust verschil tussen mening hebben of enkel feitelijk te zijn naar iemand toe.

Maria gaf nog een ander voorbeeld: bij een gezin trof ze een jongen aan die op een spiraal sliep zonder matras. Wordt die jongen verwaarloosd, of speelt er wat anders? Bij navraag bleek de jongen veel in zijn bed te plassen en de ouders hadden geen geld om elke keer een nieuwe matras te kopen. Een eenvoudige eerste oplossing is om een waterdicht onderlaken te kopen, zodat de jongen op een matras kan slapen en er dan verder gekeken kan worden. Er is dus een zekere samenwerking in hulpverlening. Vroeger stond de behandelaar boven de (psychiatrisch) patiënt, maar door een meer zorg-dienende interactie (de samenwerking tussen zorgaanbieder en zorgconsument) ontstaat er in resultante ook een beter zorgproduct. Als hulpverlener moet je dus interesse hebben voor iemand en kunnen luisteren, er voor iemand er zijn op dat moment, waarbij je niet direct oplossingsgericht bezig moet zijn, maar gewoon een kwestie kunnen bespreken zonder oordeel of te gaan vragen ‘iets anders te doen’.

Bij iemand met een depressie bijvoorbeeld kan het helpen samen kleine stapjes in contact te maken, ook ervaringsdeskundigheid (ervaringen uitwisselen hoe je met een bepaalde psychische problematiek omgaat, dat je zelf grip op een problematiek krijgt en niet andersom en hoop en steun ervaren in het omgaan met een zekere problematiek en uiteindelijk dat je weer (wilsbekwaam) grip op je eigen leven krijgt.
Tijdens de korte pauze werd ook uitgesproken, dat de eerste voorwaarde voor het aanbieden van hulp het onderkennen van een problematiek en de bereidheid om hier in dialoog iets mee te doen nodig is, om samen verder te komen. Je ziet iets en je maakt je zorgen. In vragende vorm over het waargenomen feit word je een spiegel.  Er is een balans te maken tussen privacy- eigen wil en zorgen maken (inbreuk). Het belangrijkste is open en eerlijk zijn in je benadering naar iemand toe.

Hierop sprak de ervaringsdeskundige wat het voor haar betekende tweemaal een psychose te hebben doorgemaakt en wat ze dan tijdens zo’n psychose ervaarde. De eerste psychose had ze toen ze 19 was, ze hoorde stemmen en maakte associaties die ze op haarzelf betrok met media-informatie die via de televisie tot haar kwam. De eerste psychose werd niet als een psychose gediagnostiseerd, omdat een zeker zwak moment nog niet een aandoening hoeft te zijn, die terug kan komen. Haar tweede psychose kreeg ze toen ze 39 jaar was, waarbij ze gedwongen werd opgenomen. Ze vertelde kort wat dit als ervaring voor haar betekende en de waarde van zelf de regie kunnen houden door het kunnen erkennen van een zekere problematiek die bestaat, waarbij je ook een buddy hebt (vertrouwenspersoon) in de directe omgeving die een eventuele opkomende psychose kan signaleren en volgens het samen gemaakte signaleringsplan weet wat haar/hem in dialoog met de persoon in kwestie nodig is.

Hierna benoemde Maria, dat mensen 20% procent kans lopen om een depressie op te doen, maar een angststoornis of dwangneurose komt ook relatief veel voor. Het dagelijks functioneren in je leven is een goede signaleringsfactor. Het gaat er niet om allerlei alarmbellen af te laten gaan, terwijl het niet nodig is, maar als er iets speelt dat je belemmert in je functioneren, dan is het zinvol daar iets aan/mee te doen. Maria benoemde de tv-serie ‘geef mij je angst’, angst kan aanstekelijk werken, je omgeving moet binnen de eigen grenzen blijven en zich niet laten aansteken, en dat zodoende in interactie iets blijft groeien. Praktisch voorbeeld was dat iemand na zijn werk thuisgekomen zich van de partner direct moest omkleden, daar kan direct gehoor aan gegeven worden, maar de wens kan ook (even) genegeerd worden…  Hierna kwam het onderwerp alcoholverslaving aan bod, en er werd gesteld dat er vaak ook een zekere trots speelt, waardoor er in een later stadium pas aan de bel wordt getrokken. Maria benoemde dat er zelfs een anonieme online hulpverlening bestaat waar je je kan aanmelden, als je vreest de controle over jezelf kwijt te raken. Vaak is er ook sprake van een negeren van alcoholmisbruik door anderen en dat het niet bekommeren om de ander tegelijk ook een stuk eenzaamheid van het individu is. Om met iemand in dialoog over een dergelijke verslaving te gaan is het moment van dronkenschap zelf over het algemeen genomen niet het moment om vanuit interesse de dialoog (zonder oordelen!) aan te gaan over een zekere verslavingsproblematiek.

In hulpverlening is het toverwoord Dialoog en Zelfregie kunnen houden en zo het taboe over een problematiek op Feitelijkheden zonder oordelen te doorbreken.

Verslag van Siegfried van Hoek

zzzp

Gepost door ahmed
Cafe • (0) CommentaarPermalink



Naam:

Email:

URL:

Smileys

Onthoud mijn persoonlijke informatie

Mail me bij vervolg-commentaar


Terug naar de hoofdpagina

Zoeken

geavanceerd zoeken